=new
عصر خودروایوار

راه‌اندازی معاملات اختیار معامله در بازار سرمایه ایران

عصر بازار- با توجه به گسترده شدن زمینه فعالیت بازار سرمایه در کشور و پذیرش شرکت‌های بزرگتر در این بازار نسبت به سال‌های گذشته که موجب عمیق‌تر شدن بازار شده است، موجبات حضور ابزارهای متنوع‌تر برای پوشش مناسب‌ بازار سرمایه در شرایط متفاوت و پاسخگویی به تغییر تقاضا در بازه‌های زمانی مختلف فراهم شده است.

راه‌اندازی معاملات اختیار معامله در بازار سرمایه ایران
نسخه قابل چاپ
دوشنبه ۲۰ دی ۱۳۹۵ - ۱۱:۱۳:۰۰

به گزارش پایگاه خبری «عصربازار»، از سوی دیگر، بازار سرمایه کشور قدمتی حدود 50 ساله دارد که متاسفانه ابزارهای موجود در این بازار متناسب با قدمت بازار نیست. برای مثال، سابقه استفاده از برخی ابزاری که بازار سرمایه ایران اخیرا در حال زمینه‌سازی برای استفاده است، در کشورهای دیگر بیش از قدمت بازار سرمایه ایران است. 

با توجه به شرایط گفته شده، هفته گذشته هیئت مدیره سازمان بورس اوراق بهادار در راستای ایجاد ابزارهای جدید برای پاسخگویی به نیازهای مختلف فعالان بازار سرمایه و فراهم سازی بستر مناسب‌تر، دستورالعمل اختیار معامله سهام در بورس، فرابورس و بورس کالا را به تصویب رساند. به این ترتیب در بورس و فرابورس قرار است سهام با چند قیمت پایه، چند قیمت اعمال با سررسید کوتاه مدت و فعلاً دو ماهه وجود داشته باشد. اما در بورس کالا  اختیار معامله فقط روی سکه وجود دارد. این در حالی است که تا به حال چند ابزار مشتقه در بازار سرمایه مورد استفاده قرار گرفته است که از میان آنها می‌توان به ابزار قراردادهای آتی اشاره کرد. 

ابزار اختیار معامله نیز از جمله ابزاری است که در ردیف ابزار قراردادهای آتی قرار می‌گیرد، اما تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. قرارداد آتی توافقی است بین دو طرف که در بورس منعقد می‌شود و به منظور خرید یا فروش مقداری معین و با کیفیت مشخص از یک دارایی در زمان مشخصی در آینده با قیمت مورد توافق هنگام امضاء قرارداد تعیین می‌شود. حال خریدار اختیار معامله و قرارداد آن قراردادی است که به دارنده آن حقی را جهت خرید یا فروش یک دارایی پایه (کالا) در زمانی مشخص و قیمتی معین در آینده، بدون اینکه اجباری در معامله داشته باشد را می‌دهد. همچنین فروشنده اختیار معامله و قرارداد آن نیز قراردادی است که چنانچه خریدار تقاضای اجرای تعهد فروشنده را کند، فروشنده موظف به اجرای تعهد و فروش دارایی (کالا) به خریدار است. در ضمن فروشنده اختیار مبلغی را به عنوان پشتوانه قیمت معامله به عنوان حق بیمه از خریدار دریافت می‌کند. به طور خلاصه در قرارداد آتی کالا موجودیت کالا مورد معامله قرار می‌گیرد، اما در اختیار معامله، اختیار خرید کالا مورد معامله واقع می‌شود. به عبارتی خریدار اختیار معامله این حق را دارد که در سررسید، کالای مورد نظر را خرید کند یا خیر. در مدل اروپایی اختیار معامله، فقط در زمان سررسید امکان اعمال وجود دارد. در مقابل مدل اروپایی، مدل آمریکایی اختیار معامله قرار دارد که خریدار در هر زمانی قبل از سررسید می‌تواند خرید خود را اعمال کند.

با توجه به مصوبه انجام شده، قرار است در فاز اول فقط اختیار خرید اروپایی در بورس، فرابورس و بورس کالا انجام گیرد. البته در بورس و فرابورس در سمت فروش فقط سهامدار عمده و صندوق‌های سرمایه‌گذاری با وثیقه کردن سهام‌شان قرار می‌گیرند، اما این محدودیت در بورس کالا وجود ندارد و هر کسی می‌تواند در سمت فروش قرار بگیرد. در اختیار معامله برخی می‌توانند در سمت اختیار و برخی در سمت تعهد قرار بگیرند و افرادی که در سمت اختیار قرار دارند، می‌توانند از اختیار معامله برای پوشش ریسک خود استفاده کنند. 

نکته قابل توجه راه اندازی این ابزار در بازار سرمایه، بحث کارمزدهای دریافتی است که برای تسهیل و تسریع توسعه این بازار، کارمزد همه ارکان بورس، فرابورس، بورس کالا، سپرده گذاری، مدیریت فناوری و خود سازمان برابر صفر قرار داده شده تا بتواند به این بازار کمک کند. بنابراین فقط کارمزد کارگزاری‌ها دریافت می‌شود. البته کارمزد کارگزاران مثل فیوچرز سهام و سکه است.

شروع به کار ابزار اختیار معامله در بازار سرمایه کشور قطعا اتفاق مبارکی است که زمینه را برای ورود ابزار دیگری که در بازارهای دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرند، همواتر می‌سازد. امید است شتاب پیشرفت استفاده از ابزارهای جدید مورد قبول بوده و با استقبال مناسب فعالان بازار، شاهد رونق بیش از پیش بازار سرمایه کشور باشیم.

نویسنده: محمود احترامی، کارشناس ارشد بازار سرمایه
برچسب ها
مطالب مرتبط
مطالب مرتبط بیشتر