=new
عصر خودروایوار

بهروز خدارحمی پیش‌بینی کرد:

رنسانس در شفافیت بازار سرمایه

عصر بازار- بازار سرمایه ایران در حال تجربه نهضتی جدید است به نام شفاف سازی براساس استانداردهای جدید. خاموش ماندن طولانی مدت تعداد زیادی نماد بورسی که بعضی از آنها سهم عمده‌ایی از بازار را به خود اختصاص می‌دهند، مانند بانکی‌ها به دلیل ابهام در صورت‌های مالی و عدم رعایت استانداردهای لازم در اطلاع رسانی، مصداق‌های چنین تحولی در بازار است.

رنسانس در شفافیت بازار سرمایه
نسخه قابل چاپ
يکشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵ - ۱۳:۴۲:۰۰

    به گزارش پایگاه خبری «عصربازار»، این بخشی از سخنان بهروز خدا رحمی، دبیر سابق کانون نهادهای سرمایه‌گذاری است. او را بسیاری به عنوان یکی از کارشناسان با جرات بازار سرمایه می‌دانند که بازار سهام را در شرایط حاضر بهترین جایگزین برای سپرده‌های بانکی جدید می‌داند، در حالی که این بازار آنچنان که باید و شاید خود را برای پذیرش این پول‌ها آماده نکرده است. درباره آنچه که امروز در بازار سرمایه ایران اتفاق می‌افتد با او گفت‌وگویی اختصاصی داشته‌ایم که با هم این مصاحبه را می‌خوانیم.

    - آقای خدا رحمی درشرایط حاضر، بازار بورس تهران تحت تاثیر چه شوک‌هایی قرار دارد؟

    به نظر من هم اکنون دو اتفاق اساسی در بورس تهران اتفاق افتاده است که بازار نتوانسته آنها را یکباره تحمل کند.

    اول اینکه وضعیت شرکت‌های موجود در تابلوی بورس چندان بسامان نیست، گزارش‌های شش ماهه چندان باب میل سهامداران نبوده و با توجه به پیش‌بینی‌های مثبتی که می‌شده، اما شاهد چندان گزارش‌های خوبی نیستم.
    از سویی، اتفاق مهم دیگری که افتاده، طولانی شدن انتظار گشایش نمادهای بانکی است، درنتیجه این دو رویداد اساسی و مهم است که می‌بینیم بازار طاقت خود را از دست داده و وارد فاز فرسایشی شده است.

    - نظر شما درباره نماد بانکی‌ها چیست؟ سرنوشت آنها به کجا می‌انجامد؟ 

    ببینید، بانکی‌ها آن دسته از صنایع در بورس هستند که وزن سنگینی در بازار دارند. این درحالی است که طولانی شدن توقف این نمادها موجب شده است بازار با ابهام بزرگی در مواجهه با این صنعت روبه‌رو شود که البته این ابهام تنها شامل سهامداران نمی‌شود بلکه شامل خود سازمان بورس و بانک مرکزی نیز می‌شود.

    بانک‌ها در طی همه این سال‌ها، با گزارش‌هایی که منتشر می‌کردند، بخشی از زیان خود را پنهان می‌کردند. حال در سال جاری برای نخستین بار افشا می‌شود که تمام سودهایی که تاکنون بانک‌ها زیر سایه گزارشگری‌های قبلی ارائه می‌دادند تبدیل به زیان هنگفت شده است. به طور حتم بازار با مشاهده چنین رخدادی دچار شوکی عجیب، نابهنگام و ناگهانی می‌شود به طوری که خود سازمان بورس نیز جسارت و جرات باز کردن نماد آنها را ندارد.

    نکته مهم دیگر این است که همیشه جریانی دوطرفه میان بازار سرمایه و بانک‌ها یا بازار پول بوده است. این جریان را می‌توان به عنوان رقابت این دو بازار عنوان کرد برای جذب پول؛ یعنی سرمایه‌ایی که  به طور دایم از بانک‌ها به بازار سرمایه و یا از بورس به سمت بانک‌ها برای دریافت سود بیشتر در حال حرکت است. به عبارت دیگر اگر تا پیش از این مطرح می‌شد که بازار سرمایه رقیبی جدی بوده برای بانک‌ها و یکی از دلایل اصلی برای زیان‌ده بودن سیستم بانک‌ها و کمبود منابع مالی به شمار می‌رفته است، امروز با گزارش‌های مالی منتشر شده از سوی بانک‌ها متوجه می‌شویم بازار سرمایه تقصیر چندانی در این ماجرا ندارد.

    - دلیل اصلی چه بوده است ؟

    دلیل روشن است؛ در چند سال گذشته به دلیل رکود اقتصادی حاکم، وضعیت کسب و کار در کشور چندان رونقی نداشته است، در صورتی که  بخش اعظمی از تسهیلات بانکی به مشاغلی داده شده که قادر به پرداخت سود 25 تا 30 درصد برای بازپرداخت این تسهیلات نبوده‌اند، و یک سوال اساسی در اینجا مطرح می‌شود: اینکه کدام کار یا کسب و کاری در ایران می‌توانسته 40 درصد سود به دست آورد تا قادر به پرداخت سود 25 درصدی به بانک باشد؟ و چگونه است که بانک‌ها تسهیلاتی را اعطا می‌کردند که نسبت به عدم بازگشت آن آگاه بودند؟

    از سوی دیگر، هر 4 یا 5 سال یکبار بانک‌ها اصل و فرع پول را به صورت کاغذی در صورت‌های مالی خود به تسهیلات جدید تبدیل می‌کردند در صورتی که نه اصل و نه فرع آن وصول شده است؟ 

    حال برای اولین بار بانک مرکزی بر روی شناسایی ذخایر بانک‌ها دست گذاشته است و دستور شناسایی آن را داده است. اتفاق منفی که می‌افتد این است که بانک‌ها با سهم بالایی که در بازار سرمایه دارند به مرحله توقف می‌رسند و باز شدن نمادشان می‌تواند تاثیری شدید در بازار داشته باشد.

    - به این ترتیب می‌توان پیش‌بینی کرد که از این به بعد حجم بالایی از سپرده‌های بانکی از این  سیستم خارج شود؟

    بانک‌ها با وضعیتی که امروز دارند، دیگر امنیت خاطر قبل را برای سپرده‌گذاران ندارند و دیگر تداعی کننده یک بازار بدون ریسک با پرداخت سودی بی دردسر نیستند. از سوی دیگر بانک‌ها ناچار به کاهش نرخ بهره نیز هستند‌. 

    - خوب در این میان موضع بازار سرمایه چیست؟
    بازار سرمایه مجبور است موضع جدیدی را اتخاذ کند با بهره و بازدهی بالاتر؛ در این میان تقسیم جدیدی میان بازار سرمایه و بازار پول ایجاد می‌شود و باید شرایطی را فراهم کرد که برای سپرده‌گذاران بانکی جذاب‌تر باشد.

    - به نظر شما آیا بازار سرمایه خود را برای چنین تحولی آماده کرده است؟ زمینه‌ها برای جذب سپرده‌هایی که از سیستم بانکی خارج می‌شود، در بورس وجود دارد؟

    به نظر من زمینه‌ها در بازار سرمایه ایران چندان مهیا نیست و حتی پیش‌بینی‌های لازم نیز در این باره صورت نگرفته است. در حالی که با عدم جذابیت بازار پول، بازار سرمایه بهترین جایگزین است، اما مشاهدات می‌گوید که بازار کنونی آمادگی لازم را ندارد و رونق چندانی نیز در آن شاهد نیستیم.

    - به نظر شما با باز شدن نماد بانکی‌ها چه اتفاقی در بازار می‌افتد؟

    من پیش‌بینی می‌کنم ریزش سنگینی در بازار خواهیم داشت، ولی مهمترین چالش این است که سود کدام یک از بانک‌ها تبدیل به زیان شده است.
    متاسفانه میزان زیان بانک‌ها متفاوت است اما تجربه نشان می‌دهد که حافظه بازار سرمایه طولانی مدت است. وقتی نگاه به بخش بانکی خراب و منفی شود، دیگر این نگرش به یک یا دو بانک خاص اختصاصی نخواهد داشت.

    - آقای خدارحمی، آیا سهامداران با توجه به تمام ابهام‌های موجود، اعتماد خود را نسبت به بازار سرمایه از دست داده‌اند؟

    در شرایط حاضر اتفاقی که در بازار افتاده این است که با شکل گرفتن استانداردهای گزارشگری مالی  IFRS رنسانسی در بازار سرمایه در حال شکل گرفتن است نسبت به ایجاد شفافیت بیشتر در مقایسه با گذشته که بانک‌ها سردمدار این نهضت در بازار محسوب می‌شوند.

    البته این راه را برای بقیه شرکت‌ها نیز داریم آنچنان که از این پس بسیاری از شرکت‌ها تکلیف خود را با میزان شفافیت‌ها می‌دانند که متوقف شدن تعداد زیادی نماد توسط نهاد ناظر نیز خود گواه این موضوع است. اما نکته اساسی را می‌توان اینگونه دانست که نقدشوندگی بازار در حال حاضر فدای شفافیت شده است.

    - بیشتر توضیح دهید؟

    اجازه بدهید اینگونه توضیح دهم که سرمایه‌گذاران به جای ورود به بخش املاک و مستغلات چرا وارد بازار سرمایه می‌شوند؟ به دلیل نقدشوندگی بازارسهام، صاحب پول در بازارسرمایه هر موقع اختیار کند، می‌تواند با فروش سهام  یا یونیت صندوق خود، پولش را نقد کند در حالی که اگر در بخش مستغلات بود نقد کردن این پول زمان بیشتری را می‌طلبید. حال، بسته ماندن طولانی مدت نمادها این نقدشوندگی را از بازار سرمایه می‌گیرد و وضعیت نگران کننده‌ایی را در بازار ایجاد می‌کند. امید است گره این موضوع به سرعت باز شود.

    - توصیه شما به سهامداران چیست؟ نحوه حرکت کردن آنها در بازار باید چگونه باشد؟

    همه می‌دانیم که نهاد ناظر بر شفافیت اطلاع رسانی تاکیدی ویژه دارد. بر همین اساس من توصیه‌ایی که می‌توانم به سهامداران داشته باشم، این است که به سراغ شرکت‌هایی بروند که گزارشگری شفاف‌تری نسبت به دیگر شرکت‌ها دارند. با نهضتی که در بازار آغاز شده، به فعالان بازار سرمایه به ویژه آنها که غیرحرفه‌ایی‌تر هستند این توصیه را می‌کنم که سهم‌هایی را بخرند که در گزارش‌های میان دوره‌ایی خود شفافیت دارند و از گزارشگری شفاف استاندارد برخوردار هستند.

    - ارزیابی شما از تصمیم بانک فدرال رزرو مبنی بر افزایش 0.25 درصدی نرخ بهره در آمریکا چیست و تاثیر آن را بر بازار ما چگونه می‌بینید؟

    از بابت برابری نرخ دلار و ریال تاثیر می‌پذیریم. اگر تا پیش از این ارزش ریال در کنترل بود و اجازه داده نمی‌شد که ارزش ریال به هر دلیلی در مقابل دلار افت چندان زیادی داشته باشد. اما از این به بعد وضع کمی دشوار است. 

    سیاست‌های تقویت کننده ارزش دلار در مقابل سایر ارزها و ریال  طوری است که دلار نه تنها در مقابل ریال بلکه در مقابل تمام ارزها تقویت شده است. این امر نیز ناشی از سیاست‌های فدرال رزرو برای قدرت گرفتن دلار است. به همین دلیل است که طی این روزها شاهد رشد تدریجی نرخ دلار هستیم. از سوی دیگر بضاعت ارزی ایران هم اجازه نمی‌دهد که خلاف جهت بازارهای جهانی حرکت کنیم.

    برچسب ها
    مطالب مرتبط
    مطالب مرتبط بیشتر